Microsoft Excel 2000 Хичээл 20

Microsoft Excel 2000 Хичээл 20

Өмнөх хичээлээр координатын мужид грфик байгуулах, тэдгээрийн төрөл хэлбэрийг өөрчлөх аргуудтай танилцсан билээ. Харин энэхүү хичээлээр байгуулагдсан координатын мужийн объектууд, координатын тэнхлэг, графикийг форматлах аргуудтай танилцах болно.

20.1. Координатын мужийн объектуудыг форматлах
Координатын мужийг бүрдүүлж байгаа бүх элементүүдийг координатын мужийн объект гэнэ.

Хичээл 20. Координатын муж ба графикийг форматлах
Өмнөх хичээлээр координатын мужид грфик байгуулах, тэдгээрийн төрөл хэлбэрийг өөрчлөх аргуудтай танилцсан билээ. Харин энэхүү хичээлээр байгуулагдсан координатын мужийн объектууд, координатын тэнхлэг, графикийг форматлах аргуудтай танилцах болно.

20.1. Координатын мужийн объектуудыг форматлах

Координатын мужийг бүрдүүлж байгаа бүх элементүүдийг координатын мужийн
объект гэнэ.

Координатын мужийн бүхий л объектуудыг өөрчилж, арилгаж, шинээр оруулж, өнгө, шугамыг өөрчилж болно.

Координатын мужийн объектыг өөрчилж, засварлахын тулд уг объект дээр хулганы заагуурыг байрлуулан, нэг даралт хийхэд дөрвөлжин хар тэгш өнцөгт бүхий хүрээтэй болж тэмдэглэгдэнэ. Энэ үед томъёоны мөрийн зүүн талд байрлах Name box талбарт, мөн Chart бүлгийн Chart Objects талбарт тэмдэглэгдсэн объектын нэр бичигддэг.

Өөр нэг тэмдэглэх арга нь Chart бүлгийн Chart Objects талбарын жагсаалтаас тэмдэглэх объектын нэрийг сонгох явдал.
Координатын мужийн ямар нэгэн объект тэмдэглэгдсэн тохиолдолд курсор удирдах сумнуудын тусламжтайгаар дараагийн объектыг тэмдэглэж бас болно.

Тэмдэглэгдсэн объект дээр хулганы заагуурыг байрлуулан, хос даралтыг хийх буюу Chart цэсээс харгалзах командаар харилцах цонхыг нээж өөрчлөлтийг хийнэ.

Координатын муж нь хэд хэдэн объектуудтай. Бие даасан объектуудын хэмжээг өөрчлөх тохиолдолд тэмдэглэсний дараа хүрээ дээр нь байрлах хар тэгш өнцөгт дээр хулганы заагуурыг байрлуулахад 2 чиглэлтэй сум хэлбэртэй болно. Сумын чиглэлийн дагуу чирэх даралтыг хийж хэмжээг өөрчилнө.

Дараах аргуудаар нээгдэх форматын харилцах цонхны тусламжтайгаар аливаа объектыг форматлана. Үүнд:

– Тухайн объект дээр хулганы заагуурыг байрлуулан хос даралтыг хийнэ;
– Тухайн объектыг тэмдэглээд Enter товчлуурыг дарна;
– Тухайн объектыг тэмдэглээд, Chart бүлгийн Format…<тэмдэглэгдсэн объектын нэр командын хэрэглүүр дээр дарна.
– Format/Selected…. <тэмдэглэгдсэн объектын нэр> командыг сонгоно.

Тайлбарын объект

Графикуудын тайлбар нь түлхүүр үг, тайлбар гэсэн 2 хэсгээс (Зураг 20.1) бүрдэх ба түлхүүр үгийн өнгө нь тэмдэглэсэн графикийн өнгөтэй адилхан байдаг. Тийм учраас энэ хоёрын аль нэгийнх нь өнгийг өөрчлөхөд нөгөө нь дагаж өөрчлөгддөг. Түлхүүр үгээр дамжуулан графикийн тайлбарыг уншина. Тайлбар нь харгалзах графикийнхаа нэртэй байна.

ex220

Координатын мужид тайлбарын объектыг байрлуулахдаа Chart бүлгийн Координатын мужид оршин буй тайлбарын объектыг Format Legend харилцах цонхны тусламжтайгаар форматлана. Үүнд:

1. Тайлбарын объектыг тэмдэглэнэ.
2. Форматын Format Legend харилцах цонхыг нээнэ. Энэ цонх нь 3 хэсэгтэй.

Patterns хэсэг:
– Border бүлгээс үндсэн форматаар хүрээ шугам татах тохиолдолд Automatic, хүрээ шугам татахгүй тохиолдолд None товчлуурыг сонгох ба хэрэглэгч өөрийн форматаар хүрээ шугам татах тохиолдолд Custom товчлуурыг сонгоод, хүрээ шугамын хэлбэр (Style), өнгө (Color), өргөн (Weight)-ийг сонгоно. Татсан хүрээ шугамыг сүүдэрлэх тохиолдолд Shadow товчлуурыг идэвхжүүлнэ.
– Area бүлгээс тайлбарын объектын дэвсгэр өнгийг үндсэн форматаар хийх тохиолдолд Automatic, дэвсгэр өнгө хийхгүй тохиолдолд None товчлуурыг сонгох ба хэрэглэгч өнгийн талбараас шаардлагатай өнгийг сонгох боломжтой.
Хээ хуар буюу тусгай дэвсгэр өнгийг ашиглах тохиолдолд Fill Effects товчлуурыг дарж, нээгдэх Fill Effects харилцах цонхны хэсгүүдээс сонголтыг хийнэ.
Font хэсэг: Тайлбарын объект дахь текстүүдэд текстэн форматуудыг хийнэ. Текстэн форматыг энэ хэсгээс хийхээс гадна Formatting бүлгийн командын хэрэглүүрүүдийг ашиглаж болно.

Placement хэсэг:
– Type бүлэгт тайлбар объектын байрлалыг тодорхойлно (Зураг 20.2).

ex224
Зураг 20.2. Format Legend харилцах цонхны
Placement хэсгийн Type бүлэг

Tекстэн объект
Графикуудын утгуудтай холбоотой мэдээллийг координатын мужид дүрсэлсэн объектуудыг өгөгдлийн хаяг (Data labels), координатын мужийн нэр, тэнхлэгүүдийн нэрүүдийг агуулсан объектийг нэрийн объект (Titles) гэнэ. Эдгээр объектуудыг нийтэд нь текстэн объектууд гэнэ.
Текстэн объектын текстийг засварлах ерөнхий арга нь:

1. Тухайн текстэн объектыг тэмдэглэнэ.
2. Тэмдэглэгдсэн объектод нэг даралт хийж, засварлах горимд шилжинэ.
3. Курсор удирдах товчлууруудын тусламжтайгаар курсорыг текстэн дотор шилжүүлж, шаардлагатай засварыг хийнэ.

Нэрийн объектуудыг Chart/Chart Options… командаар нээгдэх Chart Options харилцах цонхны Titles хэсэгт (Зураг 19.6) тодорхойлон бичиж, засварыг хийдэг. Харин Format/Selected Data Series… Chart/Chart Options… командуудаар нээгдэх Format Data Series, Chart Options харилцах цонхнуудын Data labels хэсгээс сонголт хийх замаар өгөгдлийн объектуудыг координатын мужид дүрсэлнэ (Chart Wizard функцийг ашиглаж график байгуулах сэдвийн дугаар 5-ыг үзнэ ү). Нэрийн объектуудыг форматын Format Chart Title харилцах цонхны тусламжтайгаар форматлана. Энэ харилцах цонхны Patterns, Font хэсгүүд нь тайлбар объектын форматын харилцах цонхны тухайн хэсгүүдтэй адилхан. Alignment хэсэг нь объектын хүрээнд тухайн текстийг яаж зэрэгцүүлэх, ямар чиглэлд бичих асуудлуудыг тодорхойлдог. Text Alignment бүлгийн Horizontal талбараас хэвтээ тэнхлэгийн хувьд, Үertical талбараас босоо тэнхлэгийн хувьд зэрэгцүүлэх чиглэлээ сонгоно. Orientation бүлэгт (Зураг 20.3)

ex225
Зураг 20.3. Format Chart Title харилцах цонхны
Alignment хэсгийн Orientation бүлэг

текстийн бичигдэх чиглэлийг тодорхойлно. Тодорхой өнцгөөр ташуулж бичих тохиолдолд улаан цэг бүхий шугамыг чирэх даралтаар өнцөг үүсгэн байрлуулах, эсвэл Degrees талбарт өнцгийг тоогоор илэрхийлж тодорхойлно. Текстийн үсгүүдийг цувуулан бичих бол уг хэлбэрээр бичигдсэн Text гэсэн нүдийг идэвхжүүлнэ.
Өгөгдлийн хаягийн объектуудын форматын Format Data labels харилцах цонх нь 4 хэсэгтэй. Patterns, Font, Alignment хэсгүүд нь тайлбар, нэрийн объектуудын форматын харилцах цонхны тухайн хэсгүүдтэй адилхан. Number хэсэг нь графикийн тоон өгөгдлүүдтэй холбоотой координатын мужид дүрслэгдсэн тоон утга бүхий мэдээллийг форматлах үүрэгтэй. Category талбараас тоон форматын төрлийг, бусад параметруудын сонгож, ОК товчлуур дээр дарж, тоон утгыг форматлана. Type
20.2. Координатын тэнхлэгүүдийг форматлах

Координатын муж дахь графикуудыг уншихад координатын тэнхлэгүүд нь ихээхэн үүрэг гүйцэтгэдэг. Тэнхлэгүүдийн шугамын хэлбэр, өнгө, өргөн, масштаб, алхам, тэнхлэгүүдийн огтлолцол, тэнхлэг дээр тэмдэглэгдэх утгууд энэ бүгдийг өөрийн графиктаа тохируулж форматлаж чадвал графикаар илэрхийлэх санаа илүү ойлгомжтой болох тустай.

Chart/Chart Options… командаар нээгдэх Chart Options харилцах цонхны Axes хэсгийн (Зураг 19.6) Primary бүлгийн хяналтын товчлуурууд идэвхтэй эсэхээс тэнхлэг координатын мужид дүрслэгдэх эсэх нь хамаарна. Тэнхлэгийг устгахдаа тэмдэглэсний дараа Delete товчлуурыг дарна.
Координатын тэнхлэгүүдийн форматын харилцах цонх нь Format Axis. Энэ цонх нь 5 хэсэгтэй. Font, Alignment Number хэсгүүд нь тайлбар, нэрийн, өгөгдлийн хаягийн объектуудын форматын харилцах цонхны тухайн хэсгүүдтэй бүтцийн хувьд адилхан. Үлдсэн Patterns, Scale хэсгүүдийг доор тайлбарлая.

Patterns хэсэг:
Axis бүлэг нь координатын тэнхлэгийн шугамыг форматладаг ба тайлбарын объектын Patterns хэсгийн Border бүлэгтэй бүтэц, агуулгын хувьд адилхан.
Major tick mark type бүлэг координатын мужийн гол шугамуудын тухайн тэнхлэг дэх (tick mark) цэгийн, өөрөөр хэлбэл, нэгжийн зураасын байрлалыг тодорхойлно (Зураг 20.4). Үүнд:

ex226
Зураг 20.4. Format Axis харилцах цонхны Patterns хэсгээс

1. None товчлуур нь нэгжийн зураасыг тэнхлэгт тэмдэглэхгүй.
2. Inside товчлуур нь нэгжийн зураасыг тэнхлэгийн дээд /баруун/ талд байрлуулна.
3. Outside товчлуур нь нэгжийн зураасыг тэнхлэгийн доод /зүүн/ талд байрлуулна.
4. Cross товчлуур нь нэгжийн зураасыг тэнхлэг дээр байрлуулна.
Minor tick mark type бүлэг координатын мужийн гол биш шугамуудын тухайн тэнхлэг дэх (tick mark) цэгийн, өөрөөр хэлбэл, нэгж хооронд тодорхой масштабаар тавигдах зураас (цаашид дэд нэгж гэе) байрлалыг тодорхойлно (Зураг 20.4). Үүнд:
5. None товчлуур дэд нэгжийн зураасыг тэнхлэгт тэмдэглэхгүй.
6. Inside товчлуур нь дэд нэгжийн зураасыг тэнхлэгийн дээд /баруун/ талд байрлуулна.
7. Outside товчлуур дэд нэгжийн зураасыг тэнхлэгийн доод /зүүн/ талд байрлуулна.
8. Cross товчлуур нь дэд нэгжийн зураасыг тэнхлэг дээр байрлуулна.
Tick mark labels бүлэг тэнхлэгт тэмдэглэсэн (tick mark) цэгийн утгууд (нэрүүд)-ын байрлалыг тодорхойлно (Зураг 20.4). Үүнд:
9. None товчлуур нь утгыг байрлуулахгүй.
10. Cross товчлуур нь координатын мужийн доор /зүүн захад/ байрлуулна.
11. High товчлуур нь координатын мужийн дээр /баруун захад/ байрлуулна.
12. Next to axis товчлуур нь нэгжийн зураасны дэргэд байрлуулна.
Координатуудын огтлолцлын цэг нь (0;0)-ээс ялгаатай тохиолдолд эдгээрийн ялгаа нь илүү ажиглагдана. Координатуудын огтлолцлын Scale хэсгээс үзнэ ү.

Scale хэсэг:
Тухайн тэнхлэгийн дагуу авсан утгууд нь тоон утга тохиолдолд тухайн тэнхлэгийг тоон (Үalue), тодорхой шинжийн ангиллын утгатай тохиолдолд ангиллын (Category), цуваа хэлбэрийн утгатай тохиолдолд цуваан (Series) тэнхлэг гэнэ. Тухайлбал, нэг тэнхлэгийнх нь дагуу хүмүүсийн нэрийг авсан гэвэл ангиллын, нөгөө тэнхлэгийнх нь дагуу хүмүүсийн насыг авсан гэвэл тоон тэнхлэг болно.

X, Y, Z тэнхлэгүүд нь ямар ч утгатай байж болох хэдий ч нэг координатын мужид ангиллын тэнхлэг нэг байж болно.
Тэнхлэгийн дагуух утгаас хамаарч Scale хэсэг өөр өөр байдаг.
А). Ангиллын тэнхлэгийн Scale хэсэг (Зураг 20.5):

ex227

1. Тоон тэнхлэгтэй огтлолцох нэгжийн дугаарыг тодорхойлж өгнө. Тэнхлэгийн эхээс нэгж дугаарлагдана.
2. Мужид дүрслэгдэх 2 утгын хоорондох нэгжээр хэмжигдэх зай.
3. Мужид дүрслэгдэх нэгжүүдийн зурааснуудын хооронд орших утгуудын тоо.
4. Идэвхтэй тохиолдолд нэгжийн зурааснуудыг утгуудын харалдаа, идэвхгүй тохиолдолд нэгжийн зурааснуудыг утгуудын хооронд байрлуулна. Зураасны тэнхлэгийн дагуух байрлал нь энэ товчлуураар тодорхойлогдох хэдий ч чухам ямар алхамтайгаар утга ба нэгжийн зурааснуудыг дэлгэцэнд дүрслэхийг харгалзан 2 ба 3-д тодорхойлно.
5. Идэвхтэй тохиолдолд утгуудын байрлалын дараалал эсрэгээр өөрчлөгдөнө. Тухайлбал, Мөнх, Бат гэсэн дарааллаар байрласан байсан бол Бат, Мөнх гэсэн дараалалтай болно. Текстэн утгын байрлалын дараалал нь өгөгдлийн хүснэгт дэх дарааллаар тодорхойлогддог.
6. Тоон тэнхлэгтэй уг тэнхлэгийг утгуудын дарааллын хамгийн сүүлчийн утгаар огтлолцуулна. 1 ямар ч нөлөөгүй болно.

Жишээ болгож, хэд хэдэн ангиллын тэнхлэгийн Scalе хэсгийн тодорхойлогдсон байдал, өгөх үр дүнг сонирхоё:

ex228
ex229

Зураг 20.6. Format Axis харилцах цонхны
тоон утгын тэнхлэгийн Scale хэсгээс

Б). Тоон тэнхлэгийн Scale хэсэг (Зураг 20.6):

1. Тэнхлэгийн хамгийн бага утгыг тодорхойлно.
2. Тэнхлэгийн хамгийн их утгыг тодорхойлно.
3. Нэгжийн алхамын уртыг тодорхойлно.
4. Дэд нэгжийн алхамын уртыг тодорхойлно.
5. Нөгөө тэнхлэгтэй огтлолцох энэ тэнхлэгийн утгыг тодорхойлно.
Эдгээр 5 товчлуурт тухайн утгыг хэрэглэгч тодорхойлж өгөх тохиолдолд товчлуурыг идэвхгүй болгоод, харгалзах талбарт утгуудыг бичиж өгнө. Харин автоматаар тодорхойлуулах тохиолдолд харгалзах хяналтын товчлуурыг идэвхжүүлнэ.
6. Тэнхлэгийн дагуу 10 суурьтай логарифм функцийн утгыг авна.
7. Тэнхлэгийн дагуух утгуудын байрлалын дарааллыг эсрэгээр өөрчилнө.
8. Нөгөө тэнхлэгтэй хамгийн их утгаар нь огтлолцуулна.

ex230

Зураг 20.7. Format Axis харилцах цонхны
цуваан тэнхлэгийн Scale хэсгээс

В) Цуваан тэнхлэгийн Scale хэсэг (Зураг 20.7):

1. Мужид дүрслэгдэх 2 утгын хоорондох нэгжээр хэмжигдэх зай.
2. Мужид дүрслэгдэх нэгжүүдийн зурааснуудын хооронд орших утгуудын тоо
3. Тэнхлэгийн дагуух утгуудын байрлалын дарааллыг эсрэгээр өөрчилнө.
20.3. Координатын муж дахь графиктай ажиллах

Графикийг форматлах
Графикийн хэлбэрээс хамаарч бага зэргийн ялгаа байх хэдий ч зарчмын ялгаа байхгүй. Нөгөө талаас өмнө бидний ашиглаж байсан харилцах цонхны талбаруудтай бүтэц агуулгын хувьд адилхан.
Жишээ болгож, Line хэлбэрийн графикийн шугамыг форматлахыг сонирхоё.

1. Графикийг тэмдэглэнэ.
2. Форматын Format Datа Series харилцах цонхыг нээнэ.
3. Patterns хэсэгт хандаж, Line, Marker бүлгүүдээс сонголтыг хийнэ.Үүнд:

– Line бүлэг: Үндсэн форматаар графикийн шугамыг зурах тохиолдолд Automatic, шугам зурахгүй тохиолдолд None товчлуурыг сонгох ба хэрэглэгч өөрийн форматаар шугам зурах тохиолдолд Custom товчлуурыг сонгоод, шугамын хэлбэр (Style), өнгө (Color), өргөн (Weight)-ийг, тодорхойлно. Smoothed Line товчлуурыг цэгүүдийг шулуунаар холбох тохиолдолд идэвхгүй болгож, муруйгаар холбох тохиолдолд идэвхтэй болгоно.

– Marker бүлэг: Муруйн хотойлт, гүдийлтийн (шугамуудын холболтын) цэгүүдийг тусгай дүрсээр тэмдэглэж болно. Энэ тэмдэглэгээний дүрсийг өөрчлөх, форматлах зэргийг энэ бүлгээс сонгож, тодорхойлно. Эдгээрийг автоматаар сонгох тохиолдолд Automatic, хамгийн их ба хамгийн бага утгыг тусгайлан тэмдэглэхгүй тохиолдолд None, хэрэглэгч дүрсийг сонгож, форматлах тохиолдолд Custom товчлуурыг сонгож, дүрсийн хэлбэр (Style), дүрсийн шугамын болон хүрээ өнгө (Foreground), дэвсгэр өнгө (Background)-ийг сонгоно. Дүрсийн хэмжээг Size талбарт тодорхойлно. Сүүдэрлүүлэх тохиолдолд Shadow товчлуурыг идэвхтэй болгоно.

4. ОК товчлуур дээр дарна.

Графикуудын дарааллыг өөрчлөх
Хүснэгт дэх өгөгдлүүдийн дарааллаар графикуудын дараалал тогтоогддог хэдий ч эзэлхүүнтэй хэлбэрээр дүрслэгдсэн графикуудын хувьд наад талын график нь цаад талын графикаа халхалсан тохиолдолд тэдгээрийн дарааллыг өөрчлөх шаардлага гарах ба графикийн дарааллын өөрчлөлт нь графикийн агуулгыг хөндөхгүй. Үүнд:

1. Координатын муж дахь графикуудын аль нэгийг тэмдэглэнэ. Тэмдэглэгдсэн тохиолдолд Name box болон Chart Objects талбаруудад Series… <графикийн нэр> гэсэн мэдээлэл гарсан байна.
2. Format/Selected Data Series командыг сонгох, буюу Chart бүлгийн командын хэрэглүүр дээр дарна.
3. Нээгдэх Format Data Series харилцах цонхны Series order хэсэгт хандана.
4. Series order талбарт координатын муж дахь графикуудын нэр байх ба эдгээрээс дарааллыг нь өөрчлөх графикийн нэрийг идэвхжүүлнэ.
5. Нэр нь идэвхжсэн графикийг наад талд нь гаргахдаа Moүe Up, цаад талд нь гаргахдаа Moүe Down товчлуур дээр дарна. Эдгээр товчлуурыг идэвхгүй болтол шилжилтийг дахин давтан гүйцэтгэж болно. Энэ харилцах цонхонд орших зургаас үйлдлийнхээ үр дүнг харна.
5. ОК товчлуур дээр дарна.

ex231

Дадлага, дасгал №20. Координатын муж ба графикийг форматлах

Жишээ 20.1.

U3:W7 мужийн өгөгдөлөөр байгуулагдсан графикуудад тайлбарын объектыг оруулъя.
Тайлбарын объект:

ex2321. Координатын мужийн дурын газар дээр нэг дарж тэмдэглэнэ.
2. Chart бүлгийн командын хэрэглүүр дээр дарна.
3. Графикийн нэрийг тайлбарын объектод оруулахын тулд Chart/Source Data командыг сонгоно.
4. Series талбарын жагсаалтаас Series1 нэрийг сонгож, Name талбарын хураагч товчлуур дээр дарж, ажлын талбарын Ү2 нүдэн дээр, дараа нь задлагч товчлуур дээр дарна. Series 2 графикийн хувьд мөн энэ үйлдлийг давтаж, W3 нүдэн дээр, дараа нь задлагч товчлуур дээр дарна.
5. Зөөж координатын мужийн доод хэсэгт нэг мөрөнд оруулан байрлуулна.
6. Хүрээ шугамыг арилгахдаа тайлбарын объектыг тэмдэглэсний дараа Format/Selected Legend командыг сонгоно.

Дасгал 20.1.

Жишээ 20.1-д текстийн объект болох координатын мужийн нэрийг оруулж, шаардлагатай форматуудыг гүйцэтгэнэ ү.

Жишээ 20.2.

Жишээ 20.1 ба Дасгал 20.1-ийг үргэлжлүүлэн дараах зурагд үзүүлсэн байдлаар Y тэнхлэгийг форматлая.
1. Y тэнхлэгийг дүрслэхийн тулд Chart/Chart Options командыг сонгож Axes хэсгээс Үalue (Y) axis товчлуурыг идэвхжүүлнэ.
2. Y тэнхлэгийг тэмдэглэсний дараа Format/Selected Axis командыг сонгож, нээгдэх харилцах цонхны Scale хэсэгт хандана. Хамгийн бага утгыг 100, хамгийн их утгыг 900, нэгжийн алхамыг 200, дэд нэгжийн алхамыг 100-гаар тус тус авна.
3. Х тэнхлэгийн утгуудыг босоо хэлбэрээр дүрслэхийн тулд Х тэнхлэгийг тэмдэглэж, Format/Selected Axis командыг сонгоно. Нээгдэх харилцах цонхны Alignment хэсгийн Degrees талбарын утгыг 90 болгоно.

ex234

Дасгал 20.2.

Жишээ 20.2-ыг үргэлжлүүлэн зурагд үзүүлсэн байдлаар Х тэнхлэгийг форматлана уу.

Жишээ 20.3.

Өмнөх жишээ дасгалуудаар байгуулагдаж, форматлагдсан координатын мужийн Б хэсэг гэсэн графикийг зурагд үзүүлсэн байдлаар форматлая.
1. Б хэсэг гэсэн графикийг тэмдэглэнэ.
2. Format/Selected Data Series командыг сонгоно.
3. Нээгдэх харилцах цонхны Patterns хэсэгт хандан Area бүлгээс шар өнгийг сонгоно.
4. Data Labels хэсэгт хандан Show үalue товчлуурыг сонгож, утгыг координатын мужид дүрсэлнэ.
5. Series Order хэсэгт хандан Moүe Down товчлуур дээр дарж, графикийн дарааллыг өөрчилнө.

Гурван хэмжээст координатын мужийг эргүүлэх

Гурван хэмжээст координатын мужид графикийг хүссэн байдлаараа дэлгэцэнд дүрслэх боломжтой. Үүнд:
1. Координатын мужийг тэмдэглэнэ.
2. Chart/3-D Ү командыг сонгоно.
3. Нээгдэх 3-D Ү харилцах цонх (Зураг 20.8) нь дараах байдлаар сонголтыг хийнэ. Үүнд:

ex235
Зураг 20.8. 3-D Ү харилцах цонх

1-Эргүүлэлтийг дээшээ буюу доошоо чиглэлд хийнэ.
2-Эргүүлэлтийг дээшээ чиглэлтэйгээр хийх тохиолдолд эерэг, доошоо чиглэлтэйгээр хийх тохиолдолд сөрөг утгыг энэ талбарт тодорхойлж өгч болно. Утгын муж нь: (-90; 90).
3-Координатын мужийг зүүн буюу баруун тийш нь эргүүлнэ.

4-Координатын мужийг зүүн буюу баруун тийш нь эргүүлэх тохиолдолд утгыг энэ талбарт тодорхойлж өгнө. Утгын муж нь: (0;360).
5-Зургийн алслалтын тусламжтайгаар графикийн өргөнийг дүрсэлнэ. Алслалт нь координатын мужийн наад ирмэг, цаад ирмэг хоёрын харьцаагаар тодорхойлогдоно. Bar төрлийн график болон 7 идэвхтэй тохиолдлуудад 5-ыг тодорхойлох боломжгүй.
6-Алслалтын утгыг тодорхойлно. Утгын муж нь: (0;100). Bar төрлийн график болон, 7 идэвхтэй тохиолдлуудад 6-ыг тодорхойлох боломжгүй.
7-Алслалт болон өндрийг автоматаар тааруулах тохиолдолд идэвхтэй болгоно. 8 идэвхтэй үед 7-г идэвхүүлж болно.
8-Тэнхлэг хоорондын 90 өнцгийг өөрчлөхгүйгээр эргүүлэлтийг хийх тохиолдолд товчлуурыг идэвхжүүлнэ. Энэ товчлуур идэвхтэй үед алслалтыг хийж болохгүй гэдэг нь эндээс бас харагдаж байна.
9-Графикийн Z тэнхлэгийн дагуух хэмжээг хувь (%)-аар өөрчилнө. Энэ нь график зурагдсан талбайд хамаарахгүй. Тухайлбал, 200 гэсэн утгыг тодорхойлсон гэе. Энд зөвхөн өндөр өргөний харьцаа 1х1 байснаа 2х1 болж өөрчлөгдөнө. Харин форматын Format/Data Series… командаар нээгдэх Data Series харилцах цонхны Options хэсгээс графикийн өндөр, өргөн, гүний уртын хэмжээг өөрчилнө.

3-D Ү харилцах цонхноос үр дүнг харж, товчлуурыг дахин давтан дарах эсвэл талбарт тодорхойлогдох утгуудыг гарнаас оруулж өгөх, мөн харгалзах ү товчлуурын тусламжтайгаар утгыг ихэсгэх буюу багасгах замаар өөрийнхөө шаардлагад тохируулан өөрчлөлтүүдийг хийнэ.
Хэрэглэгчийн хийсэн бүх өөрчлөлтүүдийг үгүйсгээд, эргүүлэлтийн үндсэн байрлалаар графикийг дүрслэх тохиолдолд Default товчлуур дээр дарна.
4. Төгсгөлд нь ОК товчлуур дээр дарна.

Эргүүлэлтийг командын тусламжтайгаар гүйцэтгэхээс гадна хулганы тусламжтайгаар эргүүлэлтийг хийж болно.

Үүнд:
1. Координатын хавтгайнууд буюу координатын хавтгай (Walls) эсвэл булан (Corners) объектыг тэмдэглэнэ.
2. Тэмдэглэсний дүнд координатын хавтгайнууд хар тэгш өнцөгт бүхий шугамаар хүрээлэгдэнэ. Эдгээр тэгш өнцөгтүүдэд хулганы заагуурыг байрлуулахад нэмэх тэмдэг (+) хэлбэртэй болно.
3. Чирэх даралтаар тодорхой чиглэлд эргүүлэлтийг хийнэ. Энэ үед координатын муж параллелепипед хэлбэртэй болдог.

Дасгал 20.3.

Өмнөх жишээ, дасгалуудаар байгуулагдаж, форматлагдсан графикийн хэлбэрийг 3 хэмжээстээр дүрсэлж, дэлгэцэнд тохиромжтой дүрслэгдэхээр эргүүлэлтийг гүйцэтгэнэ ү.

Date: July 5th, 2007 | Categories: Microsoft Office | By: | Comments: 4

4 Responses to Microsoft Excel 2000 Хичээл 20

    doogii

    ñàéí áàéíà óó? áè ýíý ïðîãðàììûã êîì-äî ñóóëãàæ àâìààð áàéíà íàäàä òóñëàà÷

    bi ene frogrammyg suulgaj avmaar bna

    бүх хичээлийн чинь зураг харагдахгүй байна.

    myagaa

    зураг нь харагдахгүй байна ш дээ зургийг нгь яаж харах вэ хариу

Leave a Reply

Name:

Email:

Website:

Message:*